.jpg)
.jpg)
ла и молодые чемпионы посадили деревья в АстанеВетераны футбола, столичные спортсмены и молодые чемпионы в рамках акции «Таза Қазақстан» высадили более 20 деревьев на территории стадиона имени Кажимукана Мунайтпасова в Астане, передает официальный сайт городского акимата.
В посадке деревьев приняли участие заместители руководителя Управления физической культуры и спорта города Астаны Азамат Агзамов и Бекзат Тамшыбай, ветераны казахстанского футбола Владимир Глевич, Серик Асылбеков, Владимир Павлюк, Павел Демян, Амангельды Ашкенулы, чемпионы Казахстана по футболу 2011, 2012 и 2013 годов рождения, их тренеры и спортсмены футбольного клуба «Женис».
«Для нас очень важно, что ветераны футбола, действующие спортсмены и молодое поколение собрались сегодня в одном месте. В свое время мы тоже выходили на футбольное поле и защищали честь наших команд. Сегодня рядом с нами подрастают новые чемпионы. Такие встречи укрепляют связь между поколениями. Высаженные сегодня деревья будут расти здесь долгие годы. Хочется, чтобы вместе с этими деревьями росли наши дети, развивался наш спорт, а город становился еще краше. Это наш общий вклад в будущее», — отметил ветеран казахстанского футбола Амангельды Ашкенулы.
Руководитель КГУ «Специализированная детско-юношеская спортивная школа олимпийского резерва №8» акимата города Астаны Еркебулан Алдабергенов подчеркнул важность участия молодых спортсменов в общественных инициативах.
«Сегодня в рамках акции «Таза Қазақстан» в одном месте собрались ветераны казахстанского футбола, представители столичного спорта, действующие спортсмены и молодые воспитанники. В мероприятии приняли участие 50 юных футболистов 2011 и 2012 годов рождения, ставших чемпионами Казахстана, а также их тренеры.
Для нас важно, чтобы дети не только показывали хорошие результаты на футбольном поле, но и активно участвовали в общественной жизни города. Сегодня общими усилиями мы высадили более 20 деревьев. Наши спортсмены регулярно поддерживают инициативу «Таза Қазақстан» и другие общественно значимые мероприятия. Через такие акции мы воспитываем не только будущих чемпионов, но и поколение, которое уважает старших, с заботой относится к окружающей среде и ответственно подходит к чистоте и благоустройству родного города», — отметил Еркебулан Алдабергенов.
Совместная посадка деревьев ветеранами футбола и молодыми спортсменами продемонстрировала преемственность старшего и молодого поколений в спорте и стала примером активного участия в общественных инициативах. Высаженные более 20 саженцев пополнили зеленый пояс столицы и стали реальным результатом благого дела в рамках акции «Таза Қазақстан».
ЧП в Актау: оперативная реакция на чрезвычайную ситуацию
Трагедия на военных учениях в Мангистауской области унесла жизнь 14 военнослужащих. Но в любом случае важно не только установить причину произошедшего. Не менее важно, что быстродействующий институт позволяет включаться в работу: проводить поиски, помогать семьям, устанавливать ответственных и открыто сообщать обществу о ходе расследования.
Реакция проводится в судебном заседании.
‼️Государство способствовало глубокому соболезнованию родных и близких смертей и поручило Правительственной комиссии принять все необходимые меры для разворачивания событий в связи с трагедиями и оказания помощи семьям военнослужащих.
‼️25 сентября Президент объявил днем общенационального траура.
‼️Правительственная комиссия начала работу непосредственно в Мангистауской области. Поисково-спасательная операция продолжалась круглосуточно. Утром 25 сентября, около 09:15, были обнаружены тела двух военнослужащих, прочитавших пропавших.
‼️Одновременно началось досудебное расследование .
‼️Ранее сегодня Генеральная прокуратура сообщила об установленных нарушениях лиц, подозреваемых в халатном отношении к службе и ненадлежащем соблюдении безопасности личного состава. Следователи осмотрели место отделения, допросили более 30 военнослужащих, изъяли документы и видеоматериалы, назвали 12 экспертиз.
‼️Буквально через два часа МВД сообщило о задержании пяти президентов высших должностных лиц и старшего командного состава Вооруженных Сил.
Все они имеют статус подозреваемых. Следствие продолжается, в том числе предусмотрен дополнительный круг лиц, чьим действиям должна быть дана правовая.
‼️Отдельная работа началась по оказанию поддержки семьям погибших. Правительственная комиссия поручила оказать материальную и иную помощь, МО заявило о материальной и психологической поддержке.
‼️ И еще один очень важный момент — информация о трагедии не была закрыта.
По мере проведения обыска и расследования специальные органы сообщали об уточнении числа погибших и пропавших, проведения поисковой операции, нарушений последствий и задержаний. Ничего не скрывалось от населения.
Государственная машина не замерла перед трагедией. Одни занимаются поиском и расследованием, другие — поддержкой семей, третьи продолжают выполнять свои ежедневные обязанности.
‼️ Важно понимать следующее: да, произошла трагедия. Ее нельзя обесценивать, забывать или пытаться быстрее перелистнуть. Необходимо установить причину, определить ответственность и сделать выводы, чтобы подобное не повторилось. Но страна в этом месте не может остановиться.
Люди продолжают работать. Государственные органы продолжают принимать решения. Экономика, школы, больницы, предприятия, транспорт — все это не ставится на паузу. Жизнь миллионов людей продолжается и требует от государства такой же постоянной работы.
Наверное, зрелое отношение к трагедиям именно в этом: помнить о погибших, поддерживать их семью, добиваться успеха во всех вопросах — и продолжать двигаться дальше.
Причины того, что скорбь и ответственность не противоречат продолжению жизни. Напротив, ответственность государства заключается еще и в том, чтобы даже в самые тяжелые дни страна сохраняла устойчивость и продолжала работать.
Больше 10 тысяч работников может потребоваться на этапе строительства АЭС, а после ввода в эксплуатацию порядка 2 тысяч постоянных сотрудников. Об этом сообщили в Агентстве Республики по атомной энергии. В целом, Казахстану предстоит подготовить целую армию специалистов – от инженеров до экспертов по цифровым технологиям. В период возведения на объектах будут востребованы сварщики, арматурщики, бетонщики, монтажники металлоконструкций, специалисты по технологическим трубопроводам, электромонтажники и другие рабочие профессии. Для непосредственной эксплуатации двух энергоблоков потребуются более узкие специалисты: операторы реакторной установки, дозиметристы, специалисты по ядерной и физической безопасности, ремонту оборудования, турбинным установкам, информационным технологиям и другие. Подготовку кадров уже ведут в 12 казахстанских вузах. Студенты изучают широкий спектр дисциплин, начиная от ядерной физики и энергетики и заканчивая современными цифровыми технологиями. В отрасли рассчитывают, что часть специалистов будет подготовлена внутри страны, а наиболее сложные компетенции — в том числе через обучение и стажировки за рубежом. Таким образом, развитие атомной энергетики — это не только строительство энергоблоков, но и создание нового рынка высококвалифицированных профессий.
Данияр Джансеитов, директор департамента казахстанского содержания Агентства РК по атомной энергии:
- Обучаются порядка 1600 студентов. Начиная с 2000 года выпущено 4500 специалистов. И это конечно наш основной костяк, они будут также проходит практику в стенах действующих атомных электростанций, также повышать свою квалификацию и соответственно у них будет отдельный допуск для эксплуатации уже самой станции планируем до 70% персонала в рамках этой программы готовить непосредственно у генерального подрядчика.
Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты (бұдан әрі – Конституциялық Сот) Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында Қазақстан Республикасы Конституциясының үстемдігін қамтамасыз етеді.
Конституциялық Сот азаматтардың жолдамалары бойынша Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген олардың құқықтары мен бостандықтарын тікелей қозғайтын Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкестігін қарайды.
Мысалы, Конституциялық Сот Е.М.Аққожаның «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» 2011 жылғы 26 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 91-бабы 2-тармағының 11) тармақшасының Қазақстан Республикасының Конституциясына (бұдан әрі – Конституция) сәйкестігін тексеру туралы өтінішін қарады.
Конституциялық Сотының 2024 жылғы 23 шілдедегі № 49-НҚ нормативтік қаулысына сәйкес «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» 2011 жылғы 26 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің 91-бабы 2-тармағы 11) тармақшасы Конституцияға сәйкес келмейді деп танылып, аталған тармақшаның алынып тасталды.
Яғни, бұрын өзгеріс енгізгенге дейін Кодекстің 91-бабы 2-тармағының 11) тармақшасына сәйкес, анасының қайтыс болуы немесе оның ата-ана құқықтарынан айырылуына байланысты баланың кемінде үш жыл іс жүзінде тәрбиелену жағдайларын қоспағанда, тіркелген некеде тұрмайтын (ерлі-зайыпты болмаған) еркек жынысты адамдар бала асырап алушы бола алмаған.
Ендігі кезде тіркелген некеде тұрмайтын (ерлі-зайыпты болмаған) еркек жынысты адамдар бала асырап алушы бола алады.
Реализация Послания Президента: в Казахстане число ТЭЦ в «красной зоне» сократилось в 4 раза
В рамках исполнения поручений Главы государства Касым-Жомарта Токаева, данных в Послании 2025 года «Казахстан в эпоху искусственного интеллекта: актуальные задачи и их решения через цифровую трансформацию», Правительство продолжает модернизацию энергетической и коммунальной инфраструктуры. Работа направлена на снижение износа, повышение надежности объектов, ввод новых мощностей и цифровизацию управления ЖКХ.
⚡ Число ТЭЦ в «красной зоне» сократилось с 19 до 5
За 2024–2025 годы на электростанциях отремонтированы 20 энергоблоков, 118 котлов и 84 турбины. Средний износ электростанций снизился с 56% до 53%, а количество технологических нарушений в отопительный период — на 32%.
🔋 В 2026 году планируется ввести 2,6 ГВт традиционной и возобновляемой генерации
Уже запущена ПГУ в Кызылорде мощностью 240 МВт, завершена модернизация Текелийского энергокомплекса. В числе крупных проектов — ПГУ «Туркестан» мощностью 1 ГВт. В 2027 году ввод новых мощностей позволит покрыть внутренний спрос на электроэнергию.
🏗️ Модернизация ЖКХ охватывает более 700 проектов
В рамках Национального проекта проанализировано состояние 451 субъекта естественных монополий в 20 регионах. По линии Казахстанской жилищной компании уже профинансировано 103 проекта примерно на 145 млрд теңге. Средства направляются на реконструкцию сетей тепло-, водоснабжения и водоотведения, водоочистных комплексов и автоматизацию производственных процессов.
💧 Износ сетей водоснабжения и водоотведения снижается
По водоснабжению показатель уменьшился с 40% в 2023 году до 38% в 2025 году, по водоотведению — с 56% до 54%. К 2029 году износ планируется снизить до 33% и 41% соответственно.
📲 Smart Turmys объединит данные коммунальной отрасли
Национальная платформа объединит данные об объектах недвижимости, абонентах, начислениях, платежах и потреблении ресурсов. В 2026–2027 годах планируется установить около 4,76 млн интеллектуальных приборов учета. Автоматизация должна повысить точность начислений, разграничить технические и коммерческие потери и сократить затраты на обслуживание 9,3 млн точек учета, которые сегодня обслуживаются вручную.
🔥 К 2035 году уровень газификации планируется довести до 80%
На начало 2026 года природным газом обеспечены 13,1 млн человек, или 64,2% населения. Параллельно расширяется газотранспортная и газоперерабатывающая инфраструктура, включая вторую нитку газопровода «Бейнеу – Бозой – Шымкент».
🟦 Модернизация энергетики и ЖКХ включает повышение надежности действующих объектов, ввод новой генерации, обновление коммунальных сетей, развитие газоснабжения и цифровизацию учета. Эти меры направлены на снижение износа инфраструктуры и повышение качества коммунальных услуг.
🔎 О ключевых результатах реализации поручений Президента в сфере энергетики и ЖКХ — в обзоре редакции PrimeMinister.kz
Жетісу облысында Отбасы күніне орай өткізілген
ІС-ШАРАЛАРДЫҢ ЕСЕБІ
«Үлкендердің батасы» рәсімі
2026 жылғы 7 қыркүйекте Отбасы күніне арналған апталық аясында ұрпақтар сабақтастығын нығайту, үлкендерге құрмет көрсету және отбасылық құндылықтарды дәріптеу мақсатында «Үлкендердің батасы» рәсімі ұйымдастырылды.
Шараға аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы А. Айтбаев, Отбасын қолдау орталығының құрылымдық бөлімше басшысы Н. Қасымбеков және орталықтың жас мамандары қатысты. Қатысушылар Жансүгіров ауылдық округінің ардагерлер кеңесінің төрағасы, «Ақсу ауданының құрметті азаматы», ардагер құрылысшы Т. Қожахметовтың шаңырағына барып, ақ батасын алды.
Шара барысында отбасылық құндылықтар, үлкенге құрмет және ұрпақтар сабақтастығы жөнінде тағылымды әңгіме өрбіді.
«Smart Family» командалық интеллектуалды ойыны
2026 жылғы 7 қыркүйекте Отбасы күніне орай Ж. Сыдықов атындағы орта мектебінде оқушылар арасында «Smart Family» командалық интеллектуалды ойыны ұйымдастырылды.
Ойын барысында оқушылар отбасы құндылықтарына қатысты сұрақтарға жауап беріп, логикалық тапсырмаларды орындап, білімдері мен тапқырлықтарын сынады. Шара оқушылардың командалық бірлігін, өзара қолдауын және отбасылық құндылықтарға деген құрметін арттыруға бағытталды.
«Отбасылық мұрағат: менің отбасымның тарихы» атты тағылымды
2026 жылғы 7 қыркүйекте Отбасы күніне орай Алакөл ауданының «Жанұя» отбасын қолдау орталығы «Отбасылық мұрағат: менің отбасымның тарихы» атты тағылымды іс-шара ұйымдастырды.
Шара барысында 53 жыл отасқан Зайра апай мен Жеңіс атаның отбасына арнайы барып, сұхбат жүргізілді. Ерлі-зайыптылар отбасылық өмірі, еңбек жолы, құндылықтары мен өмірлік тәжірибесімен бөлісіп, отбасы тарихынан сыр шертетін жәдігерлер мен естелік суреттерін таныстырды.
Кездесу барысында өзара сыйластық, түсіністік, сенім мен жауапкершіліктің отбасы беріктігіндегі маңызы айтылып, жас отбасыларға ақыл-кеңестер берілді. Шара соңында Жеңіс ата ақ батасын беріп, отбасыларға береке мен бірлік тіледі.
«Үйленуге дейін: талқылау маңызды 10 тақырып» атты ақпараттық-танымдық іс-шара
2026 жылғы 7 қыркүйекте Отбасы күніне орай Қаратал ауданының «Жанұя» отбасын қолдау орталығының ұйымдастыруымен Үштөбе қаласының гуманитарлық колледжінде «Үйленуге дейін: талқылау маңызды 10 тақырып» атты ақпараттық-танымдық іс-шара өткізілді.
Кездесуге 2–3 курс студент қыздары мен орталық мамандары қатысып, отбасы құндылықтары, некеге жауапкершілікпен қарау, қаржылық сауаттылық, бала тәрбиесі, жеке шекара, өзара сыйластық және болашаққа ортақ мақсат қою мәселелері талқыланды.
Іс-шара еркін пікір алмасу форматында өтіп, студенттер белсенді қатысып, өз ой-пікірлерімен бөлісті. Кездесу барысында болашақ отбасылық өмірге саналы дайындықтың және маңызды шешімдерді өзара түсіністік пен ашық диалог арқылы қабылдаудың маңыздылығы түсіндірілді.
«Мерейлі отбасы» тақырыбында отбасылық оқу
2026 жылғы 7 қыркүйекте Отбасы күніне орай Басши ауылдық кітапханасының ұйымдастыруымен «Мерейлі отбасы» тақырыбында отбасылық оқу өткізілді.
Іс-шара барысында отбасы институтын нығайту, отбасылық құндылықтарды дәріптеу және үлгілі отбасыларды қоғамға таныту бағытында тағылымды әңгімелер мен отбасылық оқулар ұйымдастырылды.
«Отбасы бізден басталады» атты кездесу
2026 жылғы 7 қыркүйекте «Жанұя» отбасын қолдау және белсенді ұзақ өмір сүру орталығында «Отбасы бізден басталады» атты кездесу ұйымдастырылды.
Кездесуге аға буын өкілдері мен жастар қатысып, отбасы құндылықтары, өзара сыйластық, үлкенге құрмет, кішіге ізет, ерлі-зайыптылардың жауапкершілігі және бала тәрбиесі тақырыптары талқыланды.
Іс-шара барысында ақ жаулықты әжелер мен ақ сақалды аталар жастарға ақ батасын беріп, өмірлік тәжірибелерімен бөлісті. Кездесу ұрпақтар сабақтастығын нығайтып, ұлттық және отбасылық құндылықтарды дәріптеуге бағытталды.
«Ұрпақтар сабақтастығы – тәрбие тамыры, болашақтың кепілі» тақырыбында ата-аналармен кездесу
2026 жылғы 7 қыркүйекте Талдықорған қаласындағы Қ. Қасымов атындағы №28 IT мектеп-лицейінде Отбасы күніне орай «Ұрпақтар сабақтастығы – тәрбие тамыры, болашақтың кепілі» тақырыбында ата-аналармен кездесу өткізілді.
Кездесу барысында «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауында жүлделі II орын иеленген Манаспаевтар әулеті өздерінің отбасылық құндылықтары, еңбек пен жетістікке жету жолдары туралы ой бөлісті. Оқушылар отбасыға қатысты көкейкесті сұрақтарын қойып, тұшымды жауаптар алды.
Іс-шара ұрпақтар сабақтастығын нығайтуға, отбасылық құндылықтарды дәріптеуге және өнегелі отбасылардың тәжірибесін насихаттауға бағытталды.
«Баталы құл арымас, батасыз құл жарымас» тақырыбында танымдық іс-шара
2026 жылғы 7 қыркүйекте Сарқан ауданының «Жанұя отбасын қолдау және белсенді ұзақ өмір сүру» орталығында «Баталы құл арымас, батасыз құл жарымас» тақырыбында танымдық іс-шара өткізілді.
Шара барысында қазақ халқының бата беру дәстүрінің мәні мен тәрбиелік маңызы түсіндіріліп, үлкенді сыйлау, кішіге ізет көрсету және ұлттық салт-дәстүрді дәріптеу мәселелері сөз болды. Қатысушылар бата түрлерімен танысып, өздері білетін баталарымен бөлісті.
Іс-шара ұлттық құндылықтарды насихаттауға, ұрпақтар сабақтастығын нығайтуға және бата беру дәстүрін кейінгі ұрпаққа дәріптеуге бағытталды.
Казахстанская сторона и компания, входящая в структуру «Росатома», подписали контракт на проектирование, поставку оборудования и строительство первой АЭС в стране, передаёт Tengrinews.kz со ссылкой на Агентство по атомной энергии.
Церемония подписания документа состоялась во Владивостоке в рамках XI Восточного экономического форума. Документ подписали ТОО «Казахстанские атомные электрические станции» и АО «Атомстройэкспорт» — инжиниринговая компания госкорпорации «Росатом».
На церемонии присутствовали председатель Агентства Казахстана по атомной энергии Алмасадам Саткалиев и генеральный директор «Росатома» Алексей Лихачев.
«Подписание контракта означает переход проекта строительства первой АЭС в Казахстане на новый, практический этап», — говорится в сообщении ведомства.
Теперь сторонам предстоит пройти предусмотренные процедуры, включая необходимые согласования с правительством Казахстана. Это требование закреплено в межправительственном соглашении от 28 мая 2026 года.
В агентстве подчеркнули, что при реализации проекта особое внимание уделят местному содержанию. К строительству планируют максимально привлекать казахстанские предприятия и специалистов, а также использовать отечественные товары, работы и услуги.
По данным ведомства, строительство станции должно способствовать появлению новых производств, внедрению технологий и подготовке квалифицированных кадров. Атомная энергетика, как ожидается, обеспечит страну стабильной базовой генерацией на фоне роста потребления электричества промышленностью, инфраструктурой, цифровыми сервисами и системами искусственного интеллекта.
Стоимость подписанного контракта и точные сроки реализации проекта в сообщении не раскрываются.
Решение о строительстве АЭС было принято после республиканского референдума, состоявшегося 6 октября 2024 года. По официальным итогам инициативу поддержали 5 561 937 казахстанцев, или 71,12 процента проголосовавших.
В июне 2025 года «Росатом» выбрали лидером международного консорциума по строительству первой атомной электростанции.
В августе того же года возле села Улкен в Алматинской области начались инженерные изыскания: специалисты взяли первые образцы грунта для исследований. Корреспонденты Tengrinews.kz рассказывали, как запуск проекта может изменить жизнь поселка.
Позже первая казахстанская АЭС получила название «Балқаш» атом электр станциясы». Активную фазу строительства ранее планировали начать в 2027 году.
Семей полигонының жабылғанына 35 жыл: Курчатовта не өзгерді
Фотосурет: Gov
Тарихи шешімге 35 жыл толды. Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығында Семей ядролық сынақ полигонының жабылғанына 35 жыл толуына арналған дөңгелек үстел өтті. Негізгі тақырыптар – ядролық сынақтардың салдарын жою, радиациялық қауіпсіздік, ядролық қаруды таратпау және атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Курчатовта өткен жиынға Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігі төрағасының орынбасары Ғұмар Серғазин, Абай облысы әкімінің орынбасары Мейірлан Раханов, Павлодар облысы әкімі аппаратының басшысы Руслан Мұқанов, Май ауданы әкімінің орынбасары Әділет Сыздықбаев, мемлекеттік органдардың өкілдері, ғалымдар мен сарапшылар қатысты. Ұлттық ядролық орталық бұған дейін де 35 жылдыққа арналған бірқатар іс-шара ұйымдастырған.
Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Ұлттық ғылым академиясының президенті Ақылбек Күрішбаев қатысушыларға құттықтау сөзін жолдады.
Ғұмар Серғазин полигон тарихын Қазақстанның ядролық сынақтардан бейбіт атом саясатына дейінгі жолымен байланыстырды.
«Семей полигонының жабылғанына 35 жыл толуы — бұл өткенге көз жүгіртіп, атқарылған жұмыстарды саралайтын ғана емес, алдағы міндеттерімізді айқындайтын да маңызды уақыт. Қазақстан үшін полигон тарихы ядролық сынақтардың ауыр салдарынан бейбітшілік, қауіпсіздік және атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саясатына көшу тарихына айналды», – деді Ғұмар Серғазин.
1991 жылғы 29 тамызда Семей ядролық сынақ полигонын жабу туралы шешім қабылданды. 2026 жылы осы тарихи оқиғаға 35 жыл толып отыр.
Дөңгелек үстелде Ұлттық ядролық орталықтың полигон жабылғаннан кейін атқарған жұмыстарына ерекше назар аударылды.
Орталық мамандары ондаған жыл бойы бұрынғы сынақ алаңдарының қауіпсіздігіне байланысты ғылыми, техникалық және практикалық міндеттерді шешіп келеді.
Соның ішінде:
Ең ауқымды жобалардың бірі – бұрынғы Семей сынақ полигонын кешенді радиоэкологиялық зерттеу. Ұлттық ядролық орталықтың ресми дерегіне сәйкес, кешенді зерттеу бағдарламасы 2008 жылы басталып, 2021 жылы аяқталған.
Зерттеу 18 мың шаршы километрден астам аумақты қамтыды. Нәтижесінде радиациялық қауіп сақталған учаскелер мен халыққа радиациялық қауіп төндірмейтін жерлер анықталды. Ұлттық ядролық орталық осы жұмыстардың ғылыми нәтижелерін жеке монографияда да жүйелеген.
Көпжылдық зерттеулердің нәтижелері бұрынғы полигон аумағын одан әрі басқару және Семей ядролық қауіпсіздік аймағын құру жөніндегі шешімдерге ғылыми негіз болды.
Полигон жабылғаннан кейін Қазақстанның алдында тек радиациялық мұраны зерттеу міндеті тұрған жоқ. Сынақ инфрақұрылымын қауіпсіз күйге келтіру, ядролық материалдардың таралу тәуекелдерін төмендету және жинақталған ғылыми-техникалық әлеуетті бейбіт мақсаттарға бағыттау қажет болды.
Ұлттық ядролық орталықтың материалдарында бұрынғы әскери-өнеркәсіптік кешенді конверсиялау, радиоэкология және ядролық энергетика қауіпсіздігі саласындағы жұмыстар халықаралық серіктестермен бірге жүргізілгені көрсетілген.
Дөңгелек үстелге қатысушылар Қазақстанның бұрынғы ядролық сынақ полигонын қауіпсіз күйге келтіруде жинаған тәжірибесіне де тоқталды.
Талқылауда үш бағыт ерекше аталды:
Бұрынғы полигонда жүзеге асырылған жобалар ядролық сынақтардың салдарын ғылыми зерттеу мен халықаралық ынтымақтастық арқылы кезең-кезеңімен шешудің қазақстандық тәжірибесін қалыптастырды.
Дөңгелек үстелден кейін Ұлттық ядролық орталық аумағында «Бейбітшілік аллеясының» негізі қаланды.
Семей полигонының жабылғанына 35 жыл толуына орай отырғызылған ағаштар бұрын ядролық сынақтармен байланысты болған аумақтың ғылым, қауіпсіздік және бейбіт дамуға бет бұрғанын бейнелейді.
Аллеяның негізін қалауға іс-шараға келген құрметті қонақтар қатысты. Ұйымдастырушылардың пайымынша, отырғызылған ағаштар өткен тарихты, болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілікті, бейбітшілік пен халықаралық ынтымақтастықтың маңызын еске салатын белгі болмақ.
Кезінде Семей полигонының сынақ инфрақұрылымының орталығы болған Курчатов бүгінде ядролық ғылым, заманауи технологиялар, радиоэкология және бейбіт атом бағыттары тоғысқан ғылыми орталық ретінде дамып келеді.
Полигонның 35 жылдығына орай Ұлттық ядролық орталық биыл Семей сынақ полигоны тарихының экспозициялық залында Ашық есік күндерін де өткізді. Келушілер тарихи құжаттармен, өлшеу құралдарымен және ядролық сынақтар кезеңінен сақталған материалдармен таныса алды.
Осыған дейін біз Семей полигоны жабылғаннан бергі 35 жыл және 456 ядролық жарылыстың тарихи салдары туралы жазған едік. Онда полигон тарихынан Қазақстанның қазіргі антиядролық саясаты мен бейбіт атом бағытына дейінгі өзгерістер талданған.
|
|
